Progesteron Hormonu Nedir?

Progesteron Hormonu Nedir?

‘’Gebelik hormonu’’ olarak da adlandırılan Progesteron hormonu, doğurganlık ve gebelik ile ilgili olmakta ve kadın vücudunda önemli bir yere sahip olmaktadır.

Progesteron hormonu; kadın yumurtalıklarında yumurtlama gerçekleştikten sonra üretilen doğal bir hormondur. Endokrin bezi korpus luteum tarafından üretilir.

Progesteron: Gebelik Hormonu

Progesteron hormonu, gebe kalma aşaması ve de gebelik süresince büyük önem taşır. Rahmin gebeliğe hazırlanması ve döllenen yumurtanın kabul edilerek embriyo halinde tutunması için ortamı hazırlar.

Her adet döngüsünün ilk günlerinde progesteron seviyesi azalır, yumurtlama ile birlikte de artar. Daha sonraki günlerde de normal seviyesine geri döner.

Progesteron Değerleri ile Doğurganlık ve Gebelik İlişkisi

Progesteron hormonu gebelik oluşması için gereklidir, çünkü rahmi döllenmiş bir yumurtayı kabul etmeye ve bakımına hazır hale getirmeye çalışır. Progesteron tek başına, vücudun embriyoyu reddetmesine neden olacak kas kasılmalarının oluşmasını önler.
Gebelik oluştuğunda da bu hormon, anne karnında gelişen bebeği besleyen bir ortam yaratmaya yardımcı olur.

Progesteron seviyesi hamileliğin 9. ve 32. haftaları arasında yavaş olarak artacaktır.

Yüksek Progesteron Seviyesi Ne Demektir?

  • Gebelik:

Rahim duvarının kalınlaşmasını sağlayan progesteron hormonu, hamileliğin oluşmasına destek sağlar.

  • İlaçlar:

Doğum kontrol hapları veya hormon tedavileri progesteron hormon seviyesinin yükselmesine sebep olur.

  • Bazı kanser türleri:

Meme kanseri, böbrek üstü bezi kanseri, nadir olarak görülen bir yumurtalık kanseri türü olan koryonepitelyom, yağ yumurtalık tümörü kanda progesteron hormonu seviyesinin yükselmesine neden olabilir.

  • Konjenital Adrenal Hiperplazi:

Böbreküstü bezlerinde oluşan bir hastalık olan konjenital adrenal hiperplazi, enzim eksiklikleri nedeniyle gelişebilir. Kilo kaybı, ergenliğe erken yaşta girilmesi gibi belirtilerle ortaya çıkar.

Düşük Progesteron Seviyesi Ne Demektir?

  • Menopoz:

Hormonların tümünün düzensiz hale geldiği menopoz döneminde progesteron hormonu düşer.

  • Dış gebelik:

Gebeliğin rahim dışında bir yere yerleşmesine dış gebelik denir. Genellikle fallop tüplerine yerleşir. Bu durumda da progesteron seviyesinde düşüş yaşanır.

  • Fallop tüpü iltihapları:

Herhangi bir darbe, travma, pelvik bölgeye yapılmış bir cerrahi müdahale, fallop tüpünde doğumsal anomaliler gibi nedenler fallop tüpü iltihaplarına yol açar. Buna bağlı olarak da progesteron seviyesi düşüş gösterir.

  • Yumurtalıklar rahatsızlıkları:

Progesteron seviyesinin düşmesi, yumurtalıkların olgunlaşmamış yumurta üretimine neden olabilir. Yumurtalıklarda oluşabilecek yumurtalık kistleri, çikolata kistleri, polikistik over sendromu gibi hastalıklarda hem progesteron seviyesi düşer hem de yumurtlama meydana gelmez.

Progesteron Üretiminde Plasentanın Rolü

Plasenta (gelişmekte olan bir bebeğe oksijen ve besin sağlayan rahmin içindeki kese), bebek için sağlıklı bir ortamın korunmasına yardımcı olmak için 8 ila 10 haftalık hamilelikten sonra progesteron üretmeye başlar. Bu aşamada plasentanın yapacağı progesteron üretimi, yumurtalıkların ürettiğinden daha yüksek bir hızda olur. Gebelikteki bu yüksek progesteron seviyesi vücudun daha fazla yumurta üretmeyi durdurmasına ve aynı zamanda göğüsleri süt üretmeye hazırlamaya yardımcı olur.

Kısırlık ve Progesteron Testleri

Hamile kalmakta zorlanıyorsanız, konusunda uzman bir doktor yumurtlamanızın olup olmadığını, yumurtalıklarınızın sağlıklı olup olmadığını görmek için progesteron değerlerini görmek üzere bir kan testi önerebilir.

Progesteron seviyeniz düşük ancak hamileyseniz, doktorunuz hamileliğinizin düşük veya erken doğum gibi komplikasyon riskinde olup olmadığını kontrol etmek için de bir kan testi önerebilir.

Progesteron seviyesinin düşük olduğunu belirten belirtiler ise şunlar olabilir:

  • Rahimde kanama
  • Adet düzensizliği
  • Hamileyken lekelenme ve kasıklarda ağrı
  • Tekrarlanan düşükler

Yeterli progesteron seviyesine sahip olmamak, ayrıca çok fazla östrojen üretilmesine neden olabilir. Yüksek düzeyde östrojen cinsel istekte azalma, kilo artışına neden olabilir ve safra kesenizi de olumsuz etkileyebilir.

İlaç ve Tedavi Olarak Progesteron Hormonu

Hamile kalmakta sorun yaşıyorsanız veya doğurganlık tedavisi görmeniz gerekiyorsa, doktorunuz progesteron hormon tedavisi önerebilir.

Bu tedavi, aşağıdaki nedenlerden biri olduğunda yapılabilir:

  • Adet görmeyenlerde adet olmasyı sağlamak için
  • Yumurtalıklarınız yeterince progesteron üretmediği için
  • Başka nedenlerden dolayı almak zorunda olduğunuz ilaçlar progesteron seviyenizi düşürdüğü için
  • Bazı nedenlerden dolayı yumurtalıklarda progesteron üretilmediği için
  • Doktorunuz tüm değerleri göz önünde bulundurarak, size ve tıbbi durumunuza hangi formun uygun olduğunu belirleyecektir.
  • Kadınlarda ve Erkeklerde Progesteron Hormonu Önemi

Progesteron hormonunun kadın vücudunda salgılanma miktarı, erkek vücudunda salgılanma miktarına göre çok daha yüksektir. Ancak iki tarafın arasındaki bu fark, günlük yaşantılara etki etmez, ancak hormon başlı başına her iki taraf için de farklı konularda önem taşır.

Vücut kaslarının dokusunun gevşemesine yarayan progesteron hormonu, bağışıklık sisteminin yüksek seviye tepkilerini de normale çevirerek, inflamasyonun bize zarar vermesine engel olur.

Progesteron hormonu kadınlarda adrenal ve üreme bezleri, beyin ve plasenta tarafından üretilirir. Erkeklerde plasenta bulunmadığı için hormon, diğer organlar tarafından üretilir. Dolayısıyla kadınların menopoza girmesinden sonra bile progesteron üretimi olur.

Progesteron Hormonu Miktarı Hangi Durumlarda Değişir?

Progesteron hormonu gebelik döneminde azalma gösterebilir, fakat doğumda plasentanın dışarı atılması ile bu hormonun miktarında ciddi bir düşüş yaşanır. Bu durum normal olması gereken bir durumdur ve artık rahme tutunacak bir embriyo olmadığı için anne adayının da progesteron hormonuna ihtiyacı kalmıyor demektir.

Ancak dikkat edilmesi gereken bazı özel hastalıklar vardır. Adregenital ve Cushing sendromu progesteron hormonunun azalmasına neden olabilir. Bu hormonun artmasının en önemli nedeni ise Turner sendomu ile düzensiz adetler ve hipofiz bezi sorunları olmaktadır.

Hangi hormonunuzun neden az ya da neden çok olduğunun belirlenmesi ve değerlendirilmesini sadece doktorunuz yapabilir. Bu nedenle kendi kendinize teşhis koyarak, asla ilaç kullanmayın. Teşhis konulduğunda da doktorunuzun dedikleri harfi harfine uygulayın.

Progesteron Hormonu Kimlere Önerilir?

• Çok fazla tekrarlayan düşük yaşayan kadınlara,
• Gebelikte düşük tehlikesi olan kadınlara,
• Erken doğum riski yaşayan kadınlara,
Tüp bebek tedavisi gören kadınlara,
• Adet döngüsü düzensiz olan kadınlara,
• Polikistik Over Sendromu olan kadınlara,
• Rahim duvarı kalınlaşan kadınlara,
• Adet kanaması döneminde epilepsi atakları yaşayan kadınlara önerilir.

Ancak tıbbi duruma göre hangi formun ve dozun verileceği kesinlikle doktor tarafından belirlenmelidir.

Progesteron Hormonu Kimlere Önerilmez?

Progesteron hormonu kullanımı konusunda dikkatli olmak gerekir. Bu gibi durumlarda progesteron hormonu kullanımı durdurulmalıdır, ancak yine hatırlatmakta fayda var, bu konulara kesinlikle doktorunuz karar vermelidir.

  • Hamilelik ya da emzirme döneminde
  • Meme kanseri sürecinde
  • Depresyon ilacı kullanılıyorsa
  • Damar hastalığı varsa
  • Karaciğer hastalıklarında
  • Vajinal kanamaların yaşandığı durumlarda doktorunuz durumu değerlendirmelidir. Değerlendirme sonucu önerileri dikkate alınmalıdır.

Gebelikte Progesteron Değerleri Kaç Olmalıdır?

Gebelikte, normal olarak progesteron seviyesi yükselir. Bu değerler hamilelik sürecinde aşağıdaki gibi yükselme gösterir:

• Hamileliğin ilk trimester döneminde: 11,2 – 90 ng/mL
• Hamileliğin ikinci trimester döneminde: 25,6 – 89,4 ng/mL
• Hamileliğin son trimester döneminde: 48 – 300 (veya fazlası) ng/mL dir.

Gebelik döneminde progesteron seviyesinin düşmesi ise genellikle farklı sorunlardan kaynaklanıyor olabilir. Gebelik döneminde ortaya çıkabilen Cushing sendromu ve antrenogenital sendrom gibi özel durumlardan kaynaklıanan bir azalma da söz konusu olabilir. Bunu da yine doktorunuz belirleyecek ve tedavi önerilerini sunacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Doktora Sor