Sperm Dondurma Kimlere, Ne Zaman Yapılır?
RANDEVU TALEP ET

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

Randevu İçin Hemen Arayın!

Sperm Dondurma Kimlere, Ne Zaman Yapılır?

Sperm Dondurma Kimlere, Ne Zaman Yapılır?

Sperm dondurma, erkeklerin doğurganlıklarını korumalarını sağlamak için uygulanan önemli bir prosedürdür. Bununla birlikte yumurta dondurma işleminin aksine, spermler dondurulduktan sonra süresiz olarak saklanabilir ve kullanılabilir. Gelecek zaman sürecinde biyolojik bir bebeğe sahip olmak isteyen birçok erkek bu yöntemi tercih etmektedir.

Sperm dondurma nedir?

Sperm kriyoprezervasyonu olarak da bilinen sperm dondurma, erkeğin spermlerinin alınmasını, korunması ve ileride kullanılabilmesi için dondurularak saklanmasını içeren bir prosedürdür. Spermler, sperm bankası adı verilen uygun ortamlarda muhafaza edilir.

İlk olarak 1950’li yıllarda uygulanmaya başlanan sperm dondurma işleminde, numuneler uygun şekilde saklandığı takdirde spermler uzun yıllar boyunca etkinliğini koruyabilmektedir. 20 yıl boyunca saklanan spermlerle başarılı bir hamilelik oluşturulduğu bildirilmiştir.

Detaylarıyla anlattık: Sperm Dondurma Nedir, Nasıl Yapılır?

Sperm dondurma kimlere, ne zaman yapılır?

Sperm dondurma yönteminin tercih edilmesine neden olabilecek birçok faktör vardır. Erkeklerde kısırlık meydana getirebilecek herhangi bir problem, sperm dondurma yöntemini gerekli hale getirebilir.

Sperm dondurma için yaygın nedenler şunlardır:

  • Kemoterapi ve radyoterapi gibi kanser tedavileri öncesinde mevcut spermler üreme yeteneklerini yitirmeden saklanmalıdır.
  • Prostat, mesane veya omurga gibi bölgelerde yapılması gereken cerrahi işlemler; sperm üretimini olumsuz yönde etkileyebilir.
  • Vazektomi operasyonu öncesinde, gelecekte kullanılmak üzere spermlerin saklanması istenebilir.
  • Cinsiyet değiştirme operasyonları süreci öncesinde, hormon tedavisi etkisiyle daha sonra üretilmesi mümkün olmayacak spermler dondurulabilir.
  • Kısırlığa neden olabilecek herhangi bir tıbbi probleminin bulunması durumunda risk oluşturmamak adına spermler saklanabilir.
  • Sperm bağışında bulunmak isteyen donörlerin sağlıklı spermleri, bir alıcıya nakledilmek üzere dondurulabilir.
  • Spermlerin sağlığını etkileyebilecek enfeksiyona yakalanma riskinin yüksek olması, sperm dondurma işleminin tercih edilmesine neden olabilir.
  • Kimyasal maddelere, radyasyona veya aşırı sıcağa maruz kalma ile ilgili yüksek riskli meslek grubunda bulunan erkekler için sperm dondurma yapılabilir.
  • Diyabet ve multipl skleroz gelecek dönemlerde erektil zorluğa neden olabilecek hastalıklarda spermler önceden alınabilir.

Sperm dondurma nasıl yapılır?

Sperm dondurma prosedürüne başlamadan önce, uzmanlar tarafından birtakım testlerin uygulanması gerekir. HIV, hepatit B / C dahil olmak üzere bulaşıcı hastalıkların taraması yapılmalıdır. Herhangi bir problem bulunmuyorsa spermlerin saklanması için yazılı onay verildikten sonra işlemlere başlanabilir. Yazılı onayda bulunan içerikler şöyledir:

  • Spermlerin ne kadar süreyle saklanabileceği,
  • Hastanın ölümü halinde spermlerin yok edilmesi ya da tıbbi araştırmalar için kullanılabilmesi,
  • Spermlerin başka alıcılara bağışlanabilme durumu.

Dondurma için gerekli olan sperm örneği, genellikle mastürbasyon yoluyla elde edilir. Ancak; bunun mümkün olmadığı durumlarda mikro TESE/TESA gibi cerrahi sperm toplama teknikleri kullanılabilir.

Mastürbasyon sonrasında spermler steril bir kaba toplanır. Numune üretmenin klinik ortamında mümkün olmadığı durumlarda birtakım düzenlemeler yapılabilir. Her bir numunenin kalitesini en üst düzeye çıkarmak için bu işlemden en az iki gün önce cinsel aktivitede bulunulmaması istenir.

Alınan spermler laboratuvarda analiz edilir ve sperm sayısı, yüzme yetenekleri ve görünümleri değerlendirilir. Numuneler dondurma için uygunsa, spermi korumak için numuneye kriyoprotektan olarak bilinen bir solüsyon eklenir. Kişinin adı, doğum tarihi, benzersiz bir klinik numarası ve saklama tarihi ile etiketlenen pipetlere yüklenerek soğutma işlemine geçilir.

İki farklı dondurma tekniği vardır. Hızlı dondurma tekniğinde, numuneleri barındıran steril pipetler ve 8 ila 10 dakika boyunca azot buharıyla temas ettirildikten sonra -196 santigrat derecedeki sıvı azot içine daldırılır. Yavaş dondurma işleminde ise spermler iki veya üç adımda, iki ila dört saatlik bir süre boyunca aşamalı olarak soğutularak -196 santigrat derecedeki sıvı azot içerisine konulur.

İlginizi çekebilir: Yumurta Dondurma İşlemi

Dondurulan spermler nasıl kullanılır?

Spermin çözülmesi, dondurma işlemi kadar önemlidir. Bu aşamada ani sıcaklık değişimlerinden kaçınırken,  hücrenin normal biyolojik aktivitelerini geri kazanmasına izin verilmelidir. Genellikle, kriyoprezervasyon protokollerinde 37 santigrat derece çözülme sıcaklığı kullanır. Daha yüksek çözülme sıcaklıkları daha hızlı ısınmaya izin verse bile, hücre hasarı riskleri nedeniyle kullanılmamaktadır. Sperm hücreleri çözüldükten sonra, kültür ortamında santrifüj edilerek ayrılırlar.

Dondurulmuş spermleri kullanmak için tüp bebek tedavisi ve mikroenjeksiyon gibi bazı doğurganlık tedavilerine ihtiyaç duyulur.  Kadından alınan her yumurtaya laboratuvarda tek bir sperm enjekte edilerek döllenmenin gerçekleşmesi amaçlanır. Elde edilen embriyolar daha sonra kadının rahmine iletilir. Hangi tekniğin uygulanması gerektiği, saklanılan spermlerin incelemesi yapıldıktan sonra kararlaştırılır.

Sperm dondurma işlemi başarılı mıdır?

Sperm dondurma işlemi sonrasında başarılı bir hamileliğin oluşmasını etkileyebilecek birçok faktör vardır. Donma ve çözünme işlemleri sonrasında spermlerin canlılığını koruyabilme oranı yaklaşık %60’tır. Ancak; spermin morfolojik özellikleri, kadının yaşı, kısırlık nedeni, uygulanan doğurganlık yönteminin başarısı gibi etkenlerin değerlendirilmesi önemlidir.

Sperm dondurma riskli midir?

Sperm dondurma için gerekli olan numunelerin yalnızca mastürbasyon yoluyla elde edilmesi durumunda, invaziv olmayan bir prosedür gerçekleştiği için toplama süreci ile ilişkili herhangi bir risk yoktur.

Spermlerin, diğer hücre türlerine oranla zarın yüksek akışkanlığı ve düşük su içeriği nedeniyle kriyoprezervasyon hasarına karşı dayanıklı olduğu görülmektedir. Çoğu durumda sperm hücreleri canlılığını koruyacaktır.  Buna rağmen dondurma işlemi; sperm yapısı ve fonksiyonunda istenmeyen değişikliklere yol açabilir. Araştırmalar; sperminin donması ve çözülmesi sırasında hücre içi ve hücre dışı buz kristallerinin oluşumu, termal şok, hücresel dehidrasyon ve ozmotik şok gibi komplikasyonların, spermin yumurtayı dölleme yeteneğini etkilediğini göstermiştir. Dondurulmuş spermler ile oluşan gebeliklerde, normal gebeliklere oranla yükselen bir risk durumu mevcut değildir.

Yorumlar

Bir yorum yazınız